Η ακουστική ενέργεια ενός γκονγκ μπορεί να ανάψει λαμπτήρα!

408
Η ακουστική ενέργεια που εκπέμπει ένα γκονγκ μπορεί να ανάψει ένα λαμπτήρα
Η ακουστική ενέργεια που εκπέμπει ένα γκονγκ μπορεί να ανάψει ένα λαμπτήρα

Ο ήχος δημιουργείται όταν ένα δονούμενο σώμα διαταράσσει τον αέρα με ένα σχεδόν περιοδικό τρόπο και δημιουργεί έτσι ένα ηχητικό κύμα που ταξιδεύει μέσα σ’ αυτόν. Ένας άλλος τρόπος να διατυπωθεί αυτό είναι ότι μια ηχητική πηγή εκπέμπει ακουστική ενέργεια η οποία μεταφέρεται στο μέσο (εν προκειμένω ο αέρας) και διαδίδεται μέσα από αυτόν με τη μορφή ηχητικού κύματος. Τα αυτιά μας δεν έχουν καθόλου ευαισθησία στη συνολική ακουστική ενέργεια που λαμβάνουν. Έχουν ευαισθησία στο ύψος της ενέργειας την οποία λαμβάνουν κάθε στιγμή. Αυτό το ύψος είναι που καθορίζει την ένταση του ήχου. Το ύψος στο οποίο εκπέμπει ένα όργανο ακουστική ενέργεια είναι η ισχύς εξόδου ακουστικής ενέργειας αυτού του οργάνου (Με την ισχύ μετράμε το ρυθμό μιας εργασίας). Η μονάδα της ισχύος είναι το γνωστό σε όλους μας από τον ηλεκτρισμό «watt».

Κάθε μουσικό όργανο είναι ένας μετασχηματιστής. Του παρέχεται ενέργεια είτε από έναν παίκτη είτε στη σύγχρονη εποχή και ηλεκτρική ενέργεια. Η περισσότερη από αυτή την ενέργεια καταναλώνεται σε τριβές και αντιστάσεις και «χάνεται» με διάφορους τρόπους. Μόνο μια μικρή αναλογία αυτής της ενέργειας μεταφέρεται στον ήχο της μουσικής. Ένας πιανίστας π.χ. μπορεί να καταβάλλει ενέργεια στο ρυθμό των 200 watt σε ένα μουσικό πέρασμα με πολύ υψηλή ένταση κι από αυτά λιγότερο από 0,4 watt να εκπέμπεται σαν ήχος.

Στον παρακάτω πίνακα μπορούμε να δούμε συγκριτικά την ισχύ της ακουστικής ενέργειας που εκπέμπουν διάφορα μουσικά όργανα. Όλα έχουν μετρηθεί σε μέγιστη ένταση ήχου εκτός αν αναφέρεται αλλιώς.

ΠΗΓΗΙΣΧΥΣ (W)ΠΗΓΗΙΣΧΥΣ (W)
Ορχήστρα 75 οργάνων *70Ορχήστρα 75 οργάνων **0,09
Μπάσο τύμπανο25Πίκολο0,08
Εκκλησιαστικό όργανο13Φλάουτο0,06
Ταμπούρο12Κλαρινέτο0,05
Πιατίνια10Γαλλικό κόρνο0,05
Τρομπόνι6Τρίγωνο0,05
Πιάνο0,4Μπάσα φωνή0,03
Μπάσο σαξόφωνο0,3Φωνή άλτο ***0,001
Μπάσα τούμπα0,2Μέσος λόγος0,000024
Κοντραμπάσο0,16Βιολί *0,0000038
* σε πολύ μεγάλη ένταση (fff) ** μέση ένταση (mf) *** pp δυνατά

Το πρώτο που παρατηρούμε από τον παραπάνω πίνακα είναι ότι υπάρχει μια αναλογία ανάμεσα στους πιο χαμηλούς ήχους και δυνατούς 1: 20.000.000! Τα αυτιά μας έχουν μια πολύ μεγάλη ευαισθησία στο ύψος με το οποίο φθάνει η ενέργεια στο τύμπανο του αυτιού, δηλαδή είναι ευαίσθητα στην ακουστική ισχύ. Η αίσθηση της έντασης του ήχου οφείλεται στο πλάτος της ταλάντωσης του τυμπάνου το οποίο είναι άμεσα συνδεδεμένο με την μέση διαφορά στην πίεση του εισερχόμενου ηχητικού κύματος.

Παρατηρούμε στον πίνακα ότι από τα μικρά ξαδέλφια του γκονγκ πιατίνια, η ακουστική ισχύς περνά τα 10 watt και ανεβαίνει στο μπάσο τύμπανο στα 25 watt, φτάνοντας τα 70 watt για μια συμφωνική ορχήστρα 75 οργάνων που παίζει πολύ δυνατά. Λαμβάνοντας υπόψη την παραδοσιακή διδασκαλία του γκονγκ που θέλει το γκονγκ στην υψηλότερή του ένταση να ισοδυναμεί με ορχήστρα αποτελούμενη από 108 μουσικά όργανα και πολύ απλούς υπολογισμούς μπορούμε να βγάλουμε με ασφάλεια το συμπέρασμα ότι ένα μεγάλο γκονγκ υψηλής αντηχητικής ποιότητας στη μέγιστη ισχύ του παράγει ενέργεια ισχύος μεγαλύτερης των 70 watt και θα μπορούσε να ανάψει – αν ήταν δυνατόν αυτή να μετατραπεί σε ηλεκτρική – ένας επαρκώς φωτεινός για ένα μέτριο δωμάτιο συμβατικός λαμπτήρας των 75 watt! Θα περιμένουμε από τη σύγχρονη επιστημονική έρευνα να το επιβεβαιώσει, αν και επιφυλασσόμαστε για την κατάσταση του παίκτη μετά! Ελάχιστοι έχουν ακούσει γκονγκ στη μέγιστη ισχύ του για χρονικό διάστημα παραπάνω από δευτερόλεπτα.

Αξίζει να σημειωθεί ότι με βάση την ακουστική ενέργεια του μέσου λόγου από τον πίνακα και παρόμοιους υπολογισμούς βγάζουμε το συμπέρασμα ότι για να ανάψει ένας συμβατικός ηλεκτρικός λαμπτήρας 50 watt θα χρειαζόταν να συνομιλούν δύο εκατομμύρια άνθρωποι!

Ιάσων Βολάκης για το GongLove.org

Βιβλιογραφία:
  1. Course Notes for The Physics and Psychophysics of Sound and Music – David Worral
  2. Don Conreaux – Magnum Opus of the Gong