Η Μήδεια με Γκονγκ στην Ελευσίνα

258

Έρευνα σε Εξέλιξη: Η Μήδεια με Γκονγκ στην Ελευσίνα: Μελέτη και σημειωτική ανάλυση του ερυθρόμορφου κρατήρα με θέμα «Μήδεια στην Ελευσίνα» από την Απουλία της Νοτίου Ιταλίας του «ζωγράφου του Δαρείου» χρονολογίας περίπου 340–330 π.Χ. λαμβάνοντας υπόψη σχετικά ευρήματα γκονγκ. 

Σύγχρονο Ασιατικό Γκονγκ Τύπου Μπάο (Bao)
Σύγχρονο Ασιατικό Γκονγκ Τύπου Μπάο (Bao)

Μετά από τέσσερα χρόνια έρευνας φέραμε στην επιφάνεια το πρώτο εύρημα πάνω σε κρατήρα που απεικονίζει μια γυναίκα που παίζει γκονγκ ενώ ο κρατήρας έχει θέμα τη Μήδεια στην Ελευσίνα. Υπάρχουν αναφορές ότι υπάρχει μια εναλλακτική εκδοχή του δράματος της Μήδειας που τελειώνει στην Ελευσίνα με τη Μήδεια να καλεί με γκονγκ την Περσεφόνη. Όσον αφορά την εναλλακτική εκδοχή της παρουσίας της Μήδειας, οι αρχαιολόγοι εικάζουν από τις παραστάσεις του κρατήρα ότι ευτή είναι υπαρκτή, όσον αφορά την αναφορά για τη Μήδεια να παίζει γκονγκ δεν έχουμε ακόμη διασταυρώσει τις πηγές. Ενδιαφέρον παρουσιάζει το κρέμασμα με μακρύ σχοινί μέχρι σχεδόν τον αγκώνα της γυναίκας που χαριστικά την ονομάζουμε Μήδεια, η αιώρηση πάνω από τον χαμηλού ύψους κίονα, η άνετη στάση με την οποία κρατά τον επικρουστήρα που φαίνεται ότι μπορεί να είναι κατασκευασμένος είτε από κλαδιά / βέργες είτε από καλάμια ενωμένα μεταξύ τους. Ο επικρουστήρας φέρει κεφαλή παρόμοιου υλικού με τους θόλους / ομφαλούς, τα εννέα μικρά διαφορετικού μεγέθους εξογκόματα και το ένα μεγάλο που βρίσκονται πάνω στην επιφάνεια του γκονγκ, κάτι που σημαίνει ότι έχουμε ένα γκονγκ πρόγονο των γκονγκ που σήμερα ονομάζονται τύπου bao (μπάο) με εννέα νότες και μια πιο μπάσα νότα στο κέντρο. Το οπίσθιο κούρδισμα του γκονγκ απεικονίζεται με τους μαύρους κύκλους στην περιφερειακή κυρτή στεφάνη του γκονγκ.

Η όψη του κρατήρα που φέρει τη «Μήδεια» με γκονγκ
Η όψη του κρατήρα που φέρει τη «Μήδεια» με γκονγκ

Είναι ξεκάθαρο από την όλη παράσταση του κρατήρα που φιλοξενείται στο Μουσείο Τέχνης του Πανεπιστημίου του Πρίνστον, ότι πρόκειται για γκονγκ και αποκλείεται να είναι ασπίδα που θα μπορούσε να κουβαλά η «Μήδεια» για να παραδώσει στον διπλανό της ήρωα στην παράσταση του κρατήρα, ο οποίος όμως σαφώς μετέχει σε άλλη θεματική εικαστική ενότητα στον κρατήρα, κρατά άλλα αντικείμενα και στα δυο χέρια και δε σχετίζεται μαζί της με κάποιο τρόπο. Δε θα πρέπει να παραλείψουμε να αναφέρουμε το πόσο «λεπτά» ο «ζωγράφος του Δαρείου» προσπαθεί να αποδώσει την κίνηση του επικρουστήρα και του χεριού της «Μήδειας» σε αυτόν τον ερυθρόμορφο κρατήρα και το σύμβολο του σταχυού της Ελευσίνας και της θεάς Δήμητρας που ίπταται αριστερά πάνω από το γκονγκ. Ο κρατήρας χρίζει στο σύνολό του περαιτέρω οπτικοακουστική σημειωτική ανάλυση και το παρόν άρθρο θα ενημερωθεί καθώς η μελέτη της πληθώρας περαιτέρω στοιχείων που εμφανίζονται θα χρειαστεί αρκετό χρόνο.

Μέχρι να δημοσιευτεί το σχετικό νέο αναλυτικό άρθρο, συμπληρωματικά σημειώνουμε ότι η ονομασία γκονγκ για το συγκεκριμένο μουσικό όργανο τελικά διαφαίνεται ότι προέρχεται από το αρχαίο ελληνικό ρήμα «γογγύζω» που προφερόταν «γκονγκίζω», σημαίνει κυριολεκτικά τονθορυσμός, (ακατάληπτο ή σιγανό) μουρμουρητό, μουρμούρισμα, βορβορυγμός, γουργούρισμα (της κοιλιάς) και προέρχεται από τον ήχο που έκαναν τα περιστέρια στο Μαντείο της Δωδώνης όπου ηχούσαν τα γκονγκ και μιμούνταν τον ήχο τους.

Είστε ελεύθεροι να εκτυπώσετε, αποθηκεύσετε στον υπολογιστή σας και να το μοιραστείτε με φίλους. Επιτρέπεται η αναδημοσίευση μόνο εφόσον το κείμενο παρουσιάζεται αυτούσιο και γίνεται αναφορά στο συγγραφέα και την ιστοσελίδα www.gonglove.org * Δεν επιτρέπεται η χρήση του κειμένου ολικά ή τμηματικά για εμπορικούς ή διαφημιστικούς σκοπούς * Δεν επιτρέπεται: Να αλλάξετε, να μετασχηματίσετε ή να προσθέσετε οτιδήποτε σε αυτήν την εργασία. Δεν επιτρέπεται η έντυπη αναδημοσίευση, ούτε η αναμετάδοση σε μέσα επικοινωνίας, μέρους ή του συνόλου αυτών χωρίς έγγραφη άδεια από το Εργαστήρι της Τέχνης των Γκονγκ GongLove ArtLab.