Ιδαίο Άντρο – Ο Θησαυρός των Γκονγκ στο Σπήλαιο του Δία

Παρουσίαση - οδοιπορικό της ανακάλυψης του θησαυρού των γκονγκ στο Ιδαίο Άντρο, το Σπήλαιο του Δία.

2401

Ιδαίο Άντρο - Ο Θησαυρός των Γκονγκ στο Σπήλαιο του ΔίαΕίναι αδύνατον να αγνοηθούν οι πολυάριθμες αναφορές σε αρχαία κείμενα, οι εικόνες και τα ίδια τα γκονγκ που φέρνει στην επιφάνεια η έρευνα στην Ελλάδα και πληθαίνουν μέρα με τη μέρα, καθώς ξαναπιάνουμε το νήμα της ιστορίας της εξέλιξης του μουσικού οργάνου γκονγκ και αντιλαμβανόμαστε ότι το αντικείμενο που αρχαιολόγοι περιέγραφαν μέχρι τώρα ως χάλκινο τύμπανο ή κρουόμενη ασπίδα για τελετουργικούς σκοπούς και χορούς, ή και λέβης και τρίποδας ακόμη, δεν είναι τίποτε διαφορετικό από αυτό που στη σύγχρονη εποχή ονομάζεται ως μουσικό όργανο με το όνομα γκονγκ με τις όποιες παραλλαγές του, του οποίου ονόματος «γκονγκ» ακόμη και η προέλευση υπάρχουν ισχυρά επιχειρήματα ότι είναι ελληνική.

Ελευσίς Μυστήρια και Λατρεία Τα Ελευσίνια Μυστήρια  The Gong at Dodona - Arthur Cook

Έχοντας στις αποσκευές μας από το 2006 τα βιβλία των Καρλ Κερένυι και Πωλ Φουκάρ που παρουσίαζαν τις αναφορές και μιλούσαν ξεκάθαρα για χρήση του γκονγκ στα Ελευσίνια Μυστήρια, σύνδεση των Ελευσινίων Μυστηρίων με τα Μυστήρια του Ιδαίου Άντρου καθώς και την εργασία του Άρθουρ Κουκ για το περίφημο γκονγκ της Δωδώνης, ξεκινήσαμε το 2012 το ταξίδι μας στην Κρήτη με μια βαθιά ριζωμένη μέσα μας πεποίθηση και υπόθεση μαζί που έπρεπε να αποδείξουμε. Αν η Ελλάδα – που κατά πως δείχνουν όλα είναι η χώρα αν όχι πατρότητας με απόλυτη βεβαιότητα είναι ο τόπος όπου για πρώτη φορά χρησιμοποιήθηκε η μεταλλική ασπίδα ευρέως σαν μουσικό όργανο, δηλαδή το γκονγκ, τότε το πρώτο γκονγκ θα πρέπει να το αναζητήσουμε εκεί που άναψε το φως του Ελληνικού και Δυτικού Πολιτισμού, στο νησί της Κρήτης, από όπου πέταξε καβάλα το πνεύμα στο ταύρο Δία και γέννησε την Ευρώπη (ποιητική αδεία).

Με το "μικρό" μας γκονγκ περίπου 55 εκατοστά διάμετρος τρέχαμε στα φαράγγια της Κρήτης να καλέσουμε αετούς.
Με το «μικρό» μας γκονγκ περίπου 55 εκατοστά διάμετρος τρέχαμε το 2012 στα φαράγγια της Κρήτης να καλέσουμε αετούς.

Η πρώτη ένδειξη δεν άργησε να έρθει. Μάιος 2012, ούτε μήνας δεν ήταν που είχαμε φτάσει λίγο πριν την Ανάσταση. Παίζοντας ένα από τα «μικρά μας φορητά» γκονγκ χειρός διαμέτρου 55 εκατοστών περίπου (καθόλου τυχαία – όπως καταλάβαμε αργότερα –  ίδιο σε διάσταση με το μοναδικό τεχνούργημα του χάλκινου τυμπάνου του Ιδαίου Άντρου), κάναμε αντηχητικές παρατηρήσεις στην κεντρική πλατεία των Αρχανών, στο Νομό Ηρακλείου Κρήτης, μπροστά στο ιστορικό μουσικό καφέ Νιμπίρου του ταλαντούχου Αλέξανδρου Δασκαλάκη, του πρώτου Κρητικού που έμαθε από Έλληνα να παίζει γκονγκ στη σύγχρονη εποχή. Ένας παππούς μας πλησίασε και μας ρώτησε: «Που το βρήκατε αυτό; Είναι Μινωίτικο, το ξέρετε;» Πέτρο τον ελέγανε, τον εθυμόμαστε πάντα, δεν ήξερε τίποτε άλλο να μας πει, ήξερε μοναχά ότι το κατείχαν οι Μινωίτες. Ξέραμε πια ότι ήμασταν στο σωστό δρόμο.

Τα γκονγκ στον περίβολο του τάφου του Νίκου Καζαντζάκη
Τα γκονγκ στον περίβολο του τάφου του Νίκου Καζαντζάκη

Ιούλιος 2012, πριν παίξουν τα γκονγκ το ηλιοβασίλεμα πάνω στα ενετικά τείχη του Ηρακλείου, στον περίβολο του τάφου του Νίκου Καζαντζάκη, μια πολύ ευγενική κυρία ήρθε για την εκδήλωση από νωρίς το απόγευμα, όταν ακόμη γινόταν η εγκατάσταση των γκονγκ. Η κυρία Αρετούσα Ιερωνυμάκη είχε έρθει από νωρίς για να μπορέσει να μας πει κατ’ ιδίαν αυτό που φάνταζε ακόμη και σε εμάς απίστευτο όταν το ακούσαμε αν και ήταν ο βασικός σκοπός της περιοδείας και της έρευνας του εργαστηρίου μας στην Κρήτη. Μας υπέδειξε ότι στο Μουσείο του Ηρακλείου βρίσκονταν κάποιες ασπίδες που έχουν βρεθεί στο Ιδαίο Άντρο, «Ασπίδες του Δία» τις ονόμαζαν και οι αρχαιολόγοι έλεγαν ότι χρησιμοποιούνταν σαν χάλκινα τύμπανα, δηλαδή γκονγκ! Όμως το Μουσείο του Ηρακλείου ήταν κλειστό για καιρό λόγω εργασιών ανακαίνισης κι έτσι τότε δε μπορέσαμε να δούμε από κοντά αυτά τα γκονγκ που χρονολογούνται από το 800 π.Χ. περίπου.

Την πρώτη άμεση αναφορά για το ένα από αυτά τα γκονγκ, το «χάλκινο τύμπανο»,  βρήκαμε τελικά μετά από έρευνα στο βιβλίο του εθνομουσικολόγου Τζέρεμυ Μοντάγκου «Προέλευση και Εξέλιξη των Μουσικών Οργάνων», ο οποίος ήδη από το 2007 στις Η.Π.Α. υιοθετούσε την άποψη, λόγω αυτών των ευρημάτων ακριβώς, ότι τα γκονγκ κατάγονται από την Ελλάδα.

Το Αρχαιολογικό Μουσείο του Ηρακλείου επαναλειτούργησε το 2014, λίγο πριν αναχωρήσουμε για το Ηνωμένο Βασίλειο όπου παρουσιάσαμε την εργασία μας για την ιστορία και την προέλευση του γκονγκ από την αρχαία Ελλάδα. Όταν επιστρέψαμε, η φίλη των γκονγκ και του εργαστηρίου μας από την Κρήτη, Τερέζα Βαλαβάνη, μας έστειλε τις φωτογραφίες από τα γκονγκ που εκτίθενται στο ανακαινισμένο μουσείο, και την ευχαριστούμε για τη πολύτιμη βοήθειά της και επίσημα επιτέλους. Ήταν η στιγμή που χρειαζόμασταν περισσότερες πληροφορίες από τους αρχαιολόγους. Το εργαστήριο όμως είχε μεταφερθεί στην Αθήνα και στο Αιγάλεω, για την πραγματοποίηση της έρευνας για τις επιδράσεις του γκονγκ στον άνθρωπο. Η ιστορική αρχαιολογική έρευνα προχωρούσε αναγκαστικά με πιο αργούς ρυθμούς, καθώς η εισροή νέων αναφορών προς ταξινόμηση και επεξεργασία, με αρχή το Ιδαίο Άντρο και την Κρήτη, την Ελευσίνα, τη Δωδώνη, τους Δελφούς, τη Δήλο, την Τρωάδα και τέλος την Κωνσταντινούπολη επί Βυζαντίου, ήταν τεράστια.

Ιδαίο Άντρο Το Σπήλαιο του Δία και οι Θησαυροί του
Ιδαίο Άντρο Το Σπήλαιο του Δία και οι Θησαυροί του

Τελικά στο βιβλίο των σημαντικότατων αρχαιολόγων Γιάννη Σακελλαράκη και Έφης – Σαπουνά Σακελλαράκη, με τίτλο «Ιδαίο Άντρο Το Σπήλαιο του Δία και οι Θησαυροί του» που εκδόθηκε το 2011 από τις εκδόσεις «Μίλητος» βρήκαμε όλο το θησαυρό των γκονγκ στο Ιδαίο Άντρο, το σπήλαιο του Δία. Ο συγκεκριμένος μεγαλοπρεπής τόμος είναι ένα αριστούργημα ποίησης της τεραστίου σπουδαιότητας αρχαιολογικής ανακάλυψης στην «Σπηλιάρα τση Βοσκοπούλας», τη «ψηλότερη ελληνική ανασκαφή», στα 1.583 μ. , στο οροπέδιο Νίδα του Ψηλορείτη, το όρος Ίδη, που είχε το προνόμιο να βλέπει τον ήλιο προτού εκείνος ανατείλει σύμφωνα με το μύθο, με ύψος 2.453 μ. στο κέντρο της μεγαλονήσου. Το διάσημο Ιερό της αρχαιότητας ήταν αντίστοιχης αξίας με τα μεγαλύτερα πανελλήνια ιερά και κάποιοι το χαρακτηρίζουν ως τη «Βηθλεέμ» της αρχαιότητας. Το τεράστιο άνοιγμα του σπηλαίου, πλάτους 26,50 μ. και ύψους 9,30 μ., έχει προνομιακή εξωπραγματική θέα προς τον έναστρο ουρανό. Δεν είναι τυχαίο ότι στην απέναντι κορφή του Ψηλορείτη υπάρχει σήμερα το  αστεροσκοπείο Σκίνακα που κατασκευάστηκε από το Πανεπιστήμιο Κρήτης, το Ίδρυμα Τεχνολογίας και Έρευνας και το Ινστιτούτο Max Planck Εξωγήινης Φυσικής της Γερμανίας, πριν την άφιξη του κομήτη του Χάλλεϋ την άνοιξη του 1986. Επιστρέφοντας στο κέντρο της μεγάλης φυσική αμφιθεατρικής Πλατείας του Ιδαίου Άντρου που χαρακτηρίζεται ως «σκηνή θεάτρου», μπροστά στην είσοδο του σπηλαίου, κρέμονταν από το ιερό δέντρο – όπως και στη Δωδώνη – στο κέντρο της πλατείας ή και στα τοιχώματα του σπηλαίου, το «χάλκινο τύμπανο» γκονγκ  και οι ασπίδες γκονγκ που χρησιμοποιούνταν στους ενόπλιους χορούς που διδάχθηκαν οι Κουρήτες από τους Διόσκουρους, και τις τελετουργίες που πραγματοποιούνταν εκεί. Εδώ θέλουμε να υπενθυμίσουμε ότι «όπλον» στην αρχαιότητα ονομαζόταν η κυκλική χάλκινη / μπρούτζινη ασπίδα (εξ’ ου και οπλίτης ονομαζόταν ο φέρων αυτή την ασπίδα) και ενόπλιος επομένως αρχικά θα σήμαινε «με τη χρήση ασπίδας». Και μια άλλη κορφή του Ψηλορείτη ονομάζεται σήμερα Τυμπανάτορας, αντηχώντας ακόμη τους ήχους των βροντών του Δία από τον Όλυμπο της Κρήτης.

Αστεροσκοπείο Σκίνακα
Αστεροσκοπείο Σκίνακα
Κάπως έτσι κυλάνε τα αστέρια στον ανατολικό ουρανό που αντικρύζουμε μέσα από το Ιδαίο Άντρο, το μεγάλο ναό των γκονγκ στην Ελλάδα.
Καλλιτεχνική αναπαράσταση της περιστροφής του νυκτερινού έναστρου ουρανίου θόλου όπως φαίνεται μέσα από άνοιγμα του σπηλαίου.

Στη Πλατεία του Ιδαίου Άντρου βρέθηκαν όλα τα χαλκά ευρήματα, το γκονγκ «χάλκινο τύμπανο» και τα γκονγκ ασπίδες στις 31 Αυγούστου 1885, στο αρχαίο στρώμα σε βάθος 1-1,50 μ. Στην Πλατεία ήρθαν επίσης στο φως βάσεις γιγαντιαίων χάλκινων αγαλμάτων ή τριπόδων και διαπιστώθηκε η Μυκηναϊκή λατρεία. Από τις νεότερες ανασκαφές μετρήθηκαν περίπου 2.000 θραύσματα, μόνο ασπίδων. Η ανάθεση εισηγμένων αλλά και τοπικής κρητικής παραγωγής πολύτιμων μεταλλικών σκευών στο Ιδαίο Άντρο είναι αυτονόητη. Συνοπτικά αναφέρεται ότι τα χάλκινα ευρήματα του Ιδαίου Άντρου ανήκουν σε πάμπολλα γνωστά είδη. Βρέθηκαν ασπίδες, κύμβαλα, αγγεία, λέβητες, τρίποδες και άλλα σκεύη, ειδώλια ανθρώπων, σφίγγες, μεγαλύτερα πλαστικά έργα, ένα περίτμητο, πόρπες, ειδώλια ζώων, πουλιών και φιδιών, λίγα όπλα και διάφορα άλλα αντικείμενα. Μοναδικό ως είδος ευρήματος είναι το χάλκινο τύμπανο γκονγκ.

Το χάλκινο τύμπανο γκονγκ του Ιδαίου Άντρου, «είναι το σημαντικότερο χάλκινο εύρημα του Ιδαίου Άντρου. Υποδηλώνει με την προφανή χρήση του και με τη διακόσμησή του τη χρήση και της τεράστιας σημασίας όσο και της μοναδικής σειράς των ασπίδων γκονγκ, του σημαντικότερου είδους ανάμεσα στα χάλκινα ευρήματα του Ιδαίου Άντρου. Η ύπαρξη μικρών και μεγάλων ασπίδων στο Ιδαίο Άντρο οφείλεται στο γεγονός ότι οι ασπίδες ήταν μέρος των τελετουργικών ενόπλιων χορών, ήταν δηλαδή αναθήματα θεάς ένεκεν και ουκ ες έργον πολέμου, όπως αυτή που αναφέρει ο Παυσανίας ότι είδε στο Γυμνάσιο της Ήλιδας (V1,23,7). Η ανεύρεση τόσων ασπίδων δεν εκπλήσσει  δεδομένης της γνωστής μυθολογικής παράδοσης για την κρούση των ασπίδων από τους Κουρήτες, για να μην ακούει ο Κρόνος το κλάμα του νήπιου Δία.». Τα όπλα γενικότερα είναι σπανιότερα στο Ιδαίο Άντρο σε σχέση με άλλες ανασκαφές στην Κρήτη.

Διάλογος έγινε ανάμεσα στους αρχαιολόγους για την προέλευση αυτού του χάλκινου τύμπανου γκονγκ και την χρονολόγηση του καθώς και τη χρονολόγηση των ασπίδων γκονγκ. Θα μπορούσαμε να συνοψίσουμε ότι καταλήγουν ότι όλα έχουν κατασκευαστεί στην Κρήτη και χρονολογούνται από τον 9ο και τα μέσα του 8ου μέχρι τα μέσα του 7ου αιώνα π.Χ. με διαφοροποιήσεις  για την κάθε μια από αυτές. Στο χάλκινο τύμπανο γκονγκ απεικονίζεται ανδρική μορφή που υψώνει λέοντα πάνω από το κεφάλι του και πατάει σε ταύρο, με δύο φτερωτούς δαίμονες δεξιά και αριστερά που κρούουν γκονγκ. Η σκηνή ερμηνεύεται ως ο ήδη έφηβος Κρηταγενής Δίας ανάμεσα στους Κουρήτες που σκεπάζουν το κλάμα του (!) ή προκαλούν τελικά τις βροντές του με γκονγκ θέτουμε ως ερώτημα. Οι μορφές των πνευμάτων που απεικονίζονται προκάλεσαν μεγάλη συζήτηση στους αρχαιολόγους για «ανατολικές» ή «ανατολίζουσες» επιδράσεις. Παραθέτουμε μια φωτογραφία του Προέδρου του Συλλόγου Κρητών Αιγάλεω Ανδρέα Κλεισαρχάκη και του αδελφού του Γεώργιου Κλεισαρχάκη που λήφθηκε τον Οκτώβριο 2017, σε αντιπαραβολή με τη μορφή των ιπτάμενων «δαιμόνων» Κουρητών και με μια προσπάθεια απόδοσης του χρυσοποίκιλτου χρώματος του συγκεκριμένου γκονγκ πριν οξειδωθεί και γίνει πράσινο, καθώς και μια μαντινάδα αφιερωμένη στους απανταχού Κρήτες:

Χιλιάδες χρόνια πέρασαν, οι Κρήτες ίδιοι έμειναν, μηδέ το γκονγκ εξέχασαν, μηδέ το βήμα τσ’ έχασαν.

Η διάμετρος του χάλκινου τυμπάνου γκονγκ των 55 εκατοστών δεν εκπλήσσει καθόλου το σύγχρονο παίκτη γκονγκ αφού το μεγαλύτερο γκονγκ χειρός που θα δούμε να παίζουν άνδρες σήμερα δεν ξεπερνά συνήθως τις 24 ίντσες (60 εκατοστά). Μαζί του βρέθηκαν και δυο κύμβαλα. Είναι άραγε τυχαίο ότι δύο κύμβαλα χρησιμοποιούνται παραδοσιακά μέχρι και σήμερα στις συνεδρίες θεραπευτικού γκονγκ για να σηματοδοτήσουν την έναρξη και τη λήξη της συνεδρίας;  Οι αρχαιολόγοι συμπεραίνουν ότι οπωσδήποτε παιζόταν μουσική στο Ιδαίο Άντρο, στην οποία τα γκονγκ έπαιζαν κεντρικό ρόλο, όπως και τα τύμπανα σήμερα, είτε δίδοντας παλμό, ρυθμό, τόνο και ήχο σε πομπές, χορούς, άσματα, μυστήρια, αγώνες και τελετές. Το σπήλαιο λειτουργούσε ως φυσικό αντηχείο και στα τοιχώματά του προβάλλονταν σκιές από την τελετουργική πυρά της γενέσεως του Δία.

Άλλη ομάδα ασπίδων γκονγκ περιλαμβάνει χαρακτηριστικά την ασπίδα γκονγκ του κυνηγιού με κεντρικό ομφαλό λεοντοκεφαλή –  ομφαλωτό γκονγκ που χρονολογείται περί το 640 π.χ. και την ασπίδα γκονγκ με ομφαλό κεφαλή γενειοφόρου γερακιού που χρονολογείται στα μέσα του 8ου αιώνα π.Χ. Και τα δύο αυτά γκονγκ ασπίδες βρέθηκαν ακέραια. Στην ίδια ομάδα περιλαμβάνονται πολλά τμήματα, θραύσματα και μικρά κομμάτια άλλων γκονγκασπιδών που δεν βρέθηκαν ακέραιες, πολλά εκ των οποίων είναι χαρακτηριστικά για τις παραστάσεις που τα κοσμούν.

Το γκονγκ του Γερακιού
Το γκονγκ του Γερακιού

Μια τρίτη ομάδα γκονγκασπιδών, η «ομάδα των δικτυωτών ρόμβων» περιλαμβάνει τις γκονγκασπίδες με γυμνή θεά μεταξύ λεόντων, όπου το κέντρο είναι πάντα λεοντοκεφαλή.

Γκονγκ από την ομάδα των "Λεόντων" με τη γυμνή θεά ανάμεσά τους
Γκονγκ από την ομάδα των «Λεόντων» με τη γυμνή θεά ανάμεσά τους

Τέταρτη ομάδα είναι οι ομφαλωτές γκονγκασπίδες που γύρω από κεντρικό ομφαλό κοσμούνται συνήθως με σειρά ζώων και έχουν έντονα ελληνικό χαρακτήρα «και ήχο». Ξεχωρίζει από αυτή την κατηγορία η γκονγκασπίδα «Σακελλαράκη» που κοσμείται με έξι καθισμένους πτερωτούς γρύπες και επτά σφίγγες οι έξι από τις οποίες φέρουν κράνος. Χρονολογείται στον 7ο αιώνα π.Χ.

Ενδιαφέρουσες είναι οι μικροσκοπικές χάλκινες ασπίδες, που μέχρι τώρα θεωρούνται προφανώς αφιερώματα συμμετοχής των πιστών στα δρώμενα, και των οποίων η εκ νέου εξέταση υπό το ηχητικό πρίσμα των γκονγκ ενδεχομένως θα φέρει νέα στοιχεία για τη χρήση τους, όπως και για το μεγάλο αριθμό τριπόδων (το μεγαλύτερο πλήθος μετά τους Δελφούς και την Ολυμπία), τους 240 (διακόσιους σαράντα)! σε αριθμό  μικροσκοπικούς μπρούτζινους ωδικούς λέβητες γκονγκ εκ των οποίων ένας χρυσός, τις «δυσερμήνευτες» μεταλλικές στρεπτές και κυματοειδείς ράβδους (πρέπει να τις αντιπαραβάλλουμε με τμήματα από τις σύγχρονες μεταλλικές βάσεις γκονγκ καθώς και με τύπους επικρουστήρων και κρουστών).

Σημειώνουμε για τον μελλοντικό ερευνητή τέλος ότι ανάμεσα στα αντικείμενα που βρέθηκαν στις ανασκαφές στο Ιδαίο Άντρο, βρέθηκε πλήθος χρυσών κυκλικών δισκοειδών «ελασμάτων», δηλαδή «σκαλιστών» με σχέδια, μικρών δίσκων χρυσού.  Κάποια από αυτά χαρακτηρίστηκαν ως ασπίδια, απεικονίζουν διάφορες παραστάσεις, φέρουν οπή ή δύο οπές για ανάρτηση και κάποια από αυτά θεωρούνται ότι κοσμούσαν τελετουργικά ενδύματα. Ο μύθος για το νομοθέτη Μίνωα που κάθε 9 έτη ανέβαινε στην Ίδη για να πάρει τους νόμους του Δία για τους ανθρώπους, δεν ήταν δυνατόν να μη μας θυμίσει την ιστορία του Μωυσή που ανέβαινε στο όρος Σινά για να πάρει το Νόμο του Θεού. Στην Παλαιά Διαθήκη περιγράφεται η απαραίτητη ραφή μικρών κουδουνιών ή κυμβάλων στα ενδύματα με τα οποία εισέρχονται οι ιερείς στο άδυτο. Πρέπει να ακούσουμε τον ήχο που κάνουν αυτά τα μικρά χρυσά δισκοειδή «ελάσματα», που με διάμετρο από 2,7 μέχρι 3,4 εκατοστά  φαίνεται να ομοιάζουν με τα φλουριά που ακόμη και σήμερα φοριούνται σε πολλές παραδοσιακές στολές της Ελλάδας.

Βλέπουμε λοιπόν το γκονγκ ως ασπίδα, δίσκο, λεκάνη, λέβη, τρίποδα, να παίρνει διάφορες μορφές και μεγέθη ήδη από την Μινωική Κρήτη. Το εύρημα του συμβόλου του ανθρώπου που παίζει γκονγκ με πολλούς ομφαλούς πάνω στο δίσκο της Φαιστού είναι άλλο ένα εύρημα που επιβεβαιώνει τη χρήση των γκονγκ και την ποικιλότητα των υπαρχόντων ειδών, από το 2.000 π.Χ. περίπου στην Κρήτη και την Ελλάδα.

Λατρεία υπήρχε στο Ιδαίο Άντρο τουλάχιστον από το 17ο – 16 αιώνα π.Χ. Ο κρηταγενής Δίας φαίνεται ως αμάλγαμα της παλαιάς Μινωικής λατρείας και της Μυκηναϊκής, ο νεαρός θεός που γεννιέται και πεθαίνει κάθε χρόνο και θεός του κεραυνού, της βροντής και της αστραπής, ο  βασιλιάς των θεών, που με τη βροχή του κάνει τα σιτηρά να καρποφορούν για βρώση.  Μεγάλο ενδιαφέρον παρουσιάζει για την ιστορία του γκονγκ και γενικότερα την μεταλλουργία η ιστορία των Ιδαίων Δάκτυλων, πνεύματα που ο μύθος θέλει να ξεπετάχτηκαν από τα δάκτυλα της Ρέας καθώς αυτή ακούμπησε τα χέρια της στα τοιχώματα του Ιδαίου Άντρου την ώρα που έφερνε στον κόσμο το Δία, θεωρούνταν σιδηρουργοί, και έδωσαν πολλές γνώσεις στους ανθρώπους. Τους μύθους για αυτούς, τους συσχετισμούς που διαφαίνονται και τις πληροφορίες που παίρνουμε σε σχέση με την κατασκευή των γκονγκ στην αρχαία Ελλάδα, θα αναλύσουμε σε ξεχωριστό ειδικό άρθρο.

Τέλος θα πρέπει να αναφέρουμε για τους Κουρήτες που έπαιζαν τα γκονγκ γύρω από το Δία, θεωρούνταν «φιλοπαίγμονες» και «ορχηστήρες», εφευρέτες της οπλοποιίας, μελισσοκόμοι, μάντεις, «δενδροφυείς». Είχαν αναλάβει την ταφή του Δία με ότι συνεπάγεται αυτό αν συνδυάσουμε τη χρήση γκονγκ στη Σπάρτη κατά τη ταφή του βασιλιά, και αναφέρονταν μεταξύ των θεών στους όρκους των συνθηκών των κρητικών πόλεων. Ως επιμύθιο για τις μέλισσες που ήθελαν οι μύθοι να υπάρχουν στο Ιδαίο Άνδρο, είναι κάτι που εύκολα μπορεί να εξηγηθεί από τους ήχους των γκονγκ,  που μπορεί να χρησιμοποιούσε το ιερατείο για να προκαλέσει ακουστικά φαινόμενα στο σπήλαιο. Ο ήχος των γκονγκ από πολλούς περιγράφεται ως ήχος από σμάρι μελισσών όταν παίζεται με συγκεκριμένες τεχνικές και μόνο η ίδια η χρήση γκονγκ στο Ιδαίο Άντρο μπορεί να ανασύρει μερικά από τα αρχαία ακούσματα των γκονγκ στην Ελλάδα. Ετοιμαζόμαστε!

Η έρευνα για το γκονγκ έχει πολλαπλά παράλληλα επίπεδα, φυσική του γκονγκ, έρευνα των επιδράσεων των γκονγκ στον άνθρωπο και όχι μόνο, και φυσικά ιστορία του γκονγκ. Το γκονγκ από μόνο του αποτελεί ένα νέο επιστημονικό πεδίο μελέτης, το οποίο ήδη χρησιμοποιείται από την αρχαιότητα ως υπέρτατο μουσικό εργαλείο για την εξύψωση του ανθρώπου και ως ηχητικό ψυχικό όπλο. Τα τελευταία σαράντα χρόνια η διάδοση της θεραπευτικής χρήσης του γκονγκ παγκοσμίως, καθιστά αναγκαία την έρευνα, τη μελέτη και την τεκμηρίωση αυτού του αρχαίου και παραδοσιακού ισχυρά ψυχοδραστικού μουσικού οργάνου. Σε κάθε περίπτωση, η μελέτη της κληρονομιάς των προγόνων μας πυροδότησε  προγενέστερα την Αναγέννηση στην Ευρώπη. Με την παρούσα παρουσίαση ουσιαστικά έχουμε τεκμηριώσει αν όχι την πατρότητα, αφού αυτή μπορεί να αναχθεί μέχρι και σε τυχαίο ουρανοκατέβατο γεγονός (διαβάστε εδώ), σίγουρα την καταγωγή της χρήσης των γκονγκ για λατρευτικούς, ψυχοθεραπευτικούς και πολεμικούς σκοπούς από την Ελλάδα, με τα ευρήματα στην Κρήτη να φτάνουν μέχρι την δεύτερη χιλιετία π.Χ. πάνω στον ίδιο το δίσκο της Φαιστού, όταν σε οποιοδήποτε άλλο μέρος στον κόσμο δεν υπάρχει γνωστό δημοσιευμένο κάπου και επιβεβαιωμένο εύρημα γκονγκ προ Χριστού, ερευνήσαμε αδιάκοπα, κοντά μια δεκαετία, όλους τους γνωστούς «ειδικούς» και ειδικούς ανά τον κόσμο του γκονγκ, συνεχίζουμε βέβαια προς κάθε κατεύθυνση βρίσκεται τεκμηρίωση καθώς οι έρευνες γίνονται προσιτές μέσω του διαδικτύου και η ιστορία του γκονγκ θα συνεχίσει να γράφεται. Μόλις τις ημέρες που γράφονται αυτές οι γραμμές βρήκαμε νέα μελέτη που μια πρώτη ανάγνωσή της μιλάει για τεράστια έριδα της πατρότητας του γκονγκ ανάμεσα στη Κίνα και το Βιετνάμ με πολιτικές προεκτάσεις. Ποιος ξέρει τι άλλο θα φέρει η έρευνα στο μέλλον. Επιφυλασσόμασθε, με το γκονγκ όλα τα περιμένουμε και όλα τα δεχόμαστε με χιούμορ.

Τώρα μπορούμε ίσως να κατανοήσουμε λίγο καλύτερα γιατί τα ιερά μυστήρια όπου χρησιμοποιούσαν οι πρόγονοι μας το γκονγκ, ήταν άρρητα. Ήξεραν για αυτά που μπορεί να βιώσει ένας άνθρωπος και δεν περιγράφονται με λέξεις. Γνώριζαν επί αιώνες τις ιερές προσωπικές εμπειρίες και τα γκονγκ. Πρωτόπαιξαν και χόρεψαν με τα γκονγκ. Και τα έκαναν αθάνατα μαζί με τα μυστήρια τους για πάντα. Το γκονγκ ήταν, είναι και θα είναι, μαζί με τις αδελφές του καμπάνες, «ΤΑ Ιερά Μουσικά Όργανα». Κάθε φορά που χρησιμοποιούνται ορθά ανοίγουν τις πύλες τις συνείδησης, είτε βαθιά στα εντός μας, είτε στους ουρανούς. Το γκονγκ ως έσωπτρον θα γίνει κατανοητό εντέλει μέσα από το σεβασμό στο βαρύ παρελθόν και την τεράστια πολιτιστική κληρονομιά των μυστηρίων των προγόνων μας που προετοίμαζαν όλο τον αρχαίο κόσμο με τον τρόπο τους για πάνω από χίλια πεντακόσια χρόνια, για την Έλευση της Αλήθειας.

Με ένα μεγάλο ευχαριστώ στον αείμνηστο Γιάννη Σακελλαράκη, τη σύζυγό του Έφη Σαπουνά – Σακελλαράκη και όλους όσους στάθηκαν στο πλευρό τους, τις εκδόσεις Μίλητος για τη συγκλονιστικά υπέροχη έκδοση των ευρημάτων και φυσικά όλους όσους συνετέλεσαν όλα αυτά τα χρόνια, εμφανώς και αφανώς, με οποιονδήποτε τρόπο, στην ανακάλυψη των χαμένων γκονγκ της Ελλάδας. Αφιερώνουμε αυτή τη μικρή παρουσίαση – οδοιπορικό, στην Ιερά Μονή Παναγίας Βροντιανής Σάμου, τους πνευματικούς μας Πατέρες – ιερείς του Ιερού Ναού Αγίας Τριάδας Αιγάλεω, τους φίλους του Άλσους Αιγάλεω Μπαρουτάδικο, ειδικά στο Σύλλογο Κρητών Αιγάλεω, όλους τους φίλους της Κρήτης και εξαιρετικά στον πρόεδρό του συλλόγου, Ανδρέα Κλεισαρχάκη, καθώς και τον αδελφό του Γιώργο Κλεισαρχάκη, για την τελική ώθηση και έμπνευση που είχαμε ανάγκη, και μας την έδωσαν περισσά με την μεγάλη Κρητική καρδιά τους. Για την Αλήθεια.

Από μουαική εκδήλωση που έγινε μπροστά στο χάλκινο τύμπανο γκονγκ, στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηρακλείου.
Από μουαική εκδήλωση που έγινε μπροστά στο χάλκινο τύμπανο γκονγκ, στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηρακλείου.
Φωτογραφία από εκδηλώσεις γκονγκ που διοργανώνονται στο εξωτερικό, το όνειρό μας για το Ιδαίο Άντρο ή κάπου εκεί, ή και αλλού ...
Φωτογραφία από εκδηλώσεις γκονγκ που διοργανώνονται στο εξωτερικό, το όνειρό μας από το 2012 για το Ιδαίο Άντρο ή κάπου εκεί, ή και αλλού …

Αιγάλεω, Οκτώβρης 2017,
Εργαστήρι της Τέχνης των Γκονγκ GongLove ArtLab Esooptron MCOO.

  • Εθελοντής Υπεύθυνος Συλλογής Ερευνητικού Υλικού: Θωμάς Χαϊντούτης.
  • Εθελοντής Συντάκτης Ερευνητής: Ιάσονας Βολάκης.
Το Παζάρι Όπλων της Κωνσταντινούπολης
Το Παζάρι Όπλων της Κωνσταντινούπολης

 

Υ.Γ. Για την αρχαιοκαπηλία που συνέβη στο Ιδαίο Άντρο και περιγράφεται αναλυτικά με ειδικό κεφάλαιο στο βιβλίο «Ιδαίο Άντρο -Το Σπήλαιο του Δία και οι Θησαυροί του», την τύχη των χαμένων γκονγκ των αρχαίων Ελλήνων και του Παλλαδίου της Τροίας από την Κωνσταντινούπολη και μετά, επιφυλασσόμαστε να επανέλθουμε με ειδικό αφιέρωμα, καθώς συντάσσεται ειδική έρευνα απο το εργαστήριο μας για το θέμα. Μια πρόγευση και προσγείωση μας δίνει η γκραβούρα αυτή από το παζάρι όπλων της Κωνσταντινουπόλεως. Τέλος οι φωτογραφίες των γκονγκ έχουν υποστεί χρωματική επεξεργασία για να μας θυμίζουν κάτι από τη χαμένη τους αίγλη. Έχουν πρασινίσει από το κακό τους κυριολεκτικά επειδή δε τα παίζουμε πια. 

 

Η ιστορική πρώτη διασταύρωση
Η ιστορική πρώτη διασταύρωση

Σχετικές Αναρτήσεις

Η Ιστορία του γκονγκ και η χρήση του στην Αρχαία ΕλλάδαΗ Ιστορία του γκονγκ
και η χρήση του στην Αρχαία Ελλάδα
Η Μήδεια με Γκονγκ στην ΕλευσίναΗ Μήδεια με Γκονγκ
στην Ελευσίνα
Δωδώνη, το μαντείο των ήχων – Έκθεση στο Μουσείο Ακρόπολης | GongLove ArtLabΔωδώνη,
το μαντείο των ήχων
Ο Άνθρωπος που Παίζει Γκονγκ στο Δίσκο της ΦαιστούΟ Άνθρωπος που Παίζει Γκονγκ
στο Δίσκο της Φαιστού